Günter Grass Kimdir ?

0
57
views

(Doğum: 16 Ekim 1927 – Ölüm: 13 Nisan 2015 )

Totaliter ideolojinin her türlüsüne karşı cephe alan kişi Alman yazar Günter Grass. Die Blechtrommet (Teneke Trampet, 1959) adlı romanıyla Grass, savaş sonrası Alman edebiyatının uluslararası alanda itibar kazanmasını sağladı.

Polonyalı/Alman kökenli ebeveynin oğlu olan Grass, doğduğu kent Danzig’te (bugün Gdanslc, Polonya) Katolik burjuva bir çevrede yetişti. Savaşa 1944 yılında orduya uçaksavar topçu yardımcısı ve tank eri olarak alınmasıya katılmış oldu. Savaşta yaralanarak Amerikalılara esir düşen Günter Grass ülkesine ancak 1946 yılında dönebildi. 19 yaşındaki genç Hildesheim yakınlarında bir potasyum ocağında çalıştı ve gelirini caz çalarak artırdı. Grass bir taşçı stajından ardından 1953’ten sonra Berlin’de sürdüreceği heykeltıraşlık ve grafikerlik eğitimine başladı. Bir yıl sonra İsviçreli Margareta Schwarz ile evlendi (Uç çocuk).

1959: İlk Romanıyla Dünya Çapında Üne Kavuşması Grass ilk yazarlık denemelerinden sonra 1955 yılında, yeni edebiyatı geliştirmek amacıyla kurulan bir yazarlar birliği olan Grup 47’nin desteğini gördü. Bir yıl sonra Die Vorzüge der Windhühner adlı ilk şiir kitabı çıktı. Yine 1956’da üç yıllığına taşındığı Paris’te eşi bale eğitimini sürdürdü.

Grass Fransa’nın başkentinde ilk romanı olan Die Blechtrommel’i (Teneke Trampet, 1959) tamamladı. Dünya çapında başarıya ulaşan bu romanın kahramanı Oskar Matzerath, üç yaşında artık büyümemeye karar verir. Bir akıl hastanesinde kalan M. hayatını anlatır ve kitle çılgınlığı ile geçmişi inkar etmeyi protesto eder.

Grass ilk romanında 20. yüzyılın ilk yarısındaki Almanya’nın bir panoramasını çizer ve burjuva zihniyetle bunun totaliter sonuçlarını teşhir eder. Grotesk abartmalarla ve “serseri” romanıyla “gelişme” ve “sanatçı” roman elemanlarını kullanarak fantazi dolu bir yapıta imza attı. Dil konusundaki tabuları da yıkan bu roman, tıpkı sonraki romanları gibi, yazarı Tanrı’ya küfür ve pornografi sitemleriyle karşı karşıya bıraktı. Grass iki kitap daha yazarak Danzig Üçlemesi denilen yapıtını tamamladı. Katı und Maus (Kedi ile Fare, 1961) adlı romanın kahramanı olan Mahlke adlı öğrenci, kendisini deforme eden anormal büyüklükteki Adem elmasını askerlikte gösterdiği kahramanlıklar için aldığı nişanlarla kapatmaya çalışır. Hundejahre (Köpek Yıllan, 1963) adlı roman, Hitler’in çoban köpeğinin kaderini örnek alarak, savaş sırasında ve sonrasında Alman burjuvazisini anlatır. Grass romanlarına koşut olarak şiir ve absürd tiyatro türüne giren birkaç dram da yazdı.

60’lı Yıllardan Sonra: Politik Çalışmaları Grass Federal Almanya Cumhuriyeti ‘nin ilk yazarı olarak politik meselelerde açıkça tuttuğu tarafı belirtti. 1965’ten sonra SPD’nin (Almanya Sosyal Demokrat Partisinin) seçim mücadelesine katılarak Willy Brandt’ın reform ve uzlaşma politikasını destekledi. Siyaset Grass’ın yazarlığını da etkiledi. Die Plebejer proben den Aufstand (Plebler Ayaklanma Provasında, 1966) adlı trajedisinde, Bertolt Brechten Alman Demokrat Cumhuriyeti’nde 17 Haziran 1953 tarihinde yapılan işçi ayaklanması sırasındaki tutumunu eleştirir. Brecht bu isyanı kayıtsız sanatçı pozisyonundan izlemişti. Örtlich betaeubt (Lokal Anestezi, 1968) adlı romanında Grass isyan eden gençlerin sorunlarım araştırır. Aus dem Tagebuch einer Schnecke (Bit Salyangozun Güncesinden. 1972) adlı yapıtında seçim kampanyası konuşmacısı olarak edindiği deneyimleri anlattı.

70’li Yılların Ortasından Sonra: Giderek Artan Bedbinliği Schleswig-Holstein’de oturduğu Wewelsfleth’de ikinci uluslararası başarısı olan Der Butt (Kalkan Balığı, 1977) adlı kitabını yazdı. Grimm Kardeşlerin masalı Vom Fischer un syne Fru (Balıkçı ve Karısı) adlı masalından değişik bir biçimde uyarladığı bu yapıtında, önceki yapıtlarının aksine, optimist ifadesi yerini geleceğe karamsar bir bakışa bırakır. Grass 1983’te Heidelberg Manifestosunu imzalayanlar arasında yerini aldı. Bu manifestoda, NATO ikili karan çerçevesinde, Federal Almanya Cumhuriyetinde füzelerin konuşlandırılması yüzünden, halk askerlik hizmetini yerine getirmemeye çağrılıyordu. Grass bu tutumuyla, bir yıl önce katıldığı SPD’nin pozisyonuna açıkça karşı çıkıyordu.

Bir sonraki romanı Die Raettin’de (Dişi Fare) Grass’ın pesimizmi daha belirgin bir hale geldi. Dünyaya melankolik bir geri bakış olan bu yapıtta, dişi fare insandan üstün olduğunu kanıtlar ve bunun sonucu olarak bir atom holokostundan kurtulabilen tek canlı yaratıktır.

Kendisine grafiker olarak da bir isim yapan yazarın politik çalışmaları 80’li yılların ortasından sonra öncelikle üçüncü dünyanın sorunlarına yönelikti. 1979’da evlendiği ikinci karısı orgcu Ute Grunert ile 1986 yılında, bir yıl Hindistan’da yaşamak üzere. Federal Almanya Cumhuriyeti’nden ayrıldı. Grass düş kırıklığı içinde beş ay sonra ülkesine döndü ve o zamana kadar savunduğu şiddetsizlik felsefesini “tükenmiş” olarak niteledi. Zunge zeigen (Dilini Göster, 1988) adlı kitabında Hindistan’da edindiğini deneyimlerini dile getirdi. 1999 Nobel Edebiyat ödülüne layık görüldü.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here